W tym miesiącu dużo uwagi poświęcamy roli mediacji rozwiązywaniu sporów gospodarczych. Dlaczego? Ponieważ to niedoceniana metoda polubownego rozwiązywania sporów o należności, tym bardziej godna polecenia, gdy popatrzymy na czas i koszt dochodzenia roszczeń na drodze sądowej i egzekucyjnej w Polsce. Według autorów raportu „Doing Business in Poland 2015” proces ten trwa średnio 512 dni, obejmuje 33 różne procedury, a koszt postępowania stanowi 15,9% wartości przedmiotu sporu. Na tą wartość składają się koszty zastępstwa procesowego, koszty sądowe i koszty postępowania egzekucyjnego.

Instytucja mediacji w sprawach cywilnych istnieje w Polsce od 2005 r. jednak ten rodzaj rozwiązywania sporów nie cieszy się popularnością. Raport końcowy z badania „Diagnoza stanu stosowania mediacji oraz przyczyn zbyt niskiej w stosunku do oczekiwanej popularności mediacji” pokazał, że poziom świadomości i wykorzystania mediacji wśród polskich przedsiębiorców jest bardzo niski.

Dlaczego więc firmy nie chcą korzystać z mediacji przy odzyskiwaniu należności?

  • brakuje im wiedzy na temat mediacji i korzyści z niej płynących

Przedsiębiorcy podejmując decyzję o przystąpieniu do mediacji w sprawach gospodarczych kierują się innymi przesłankami niż osoby będące w konfliktach cywilnych, często mniej osobistymi i emocjonalnymi, a częściej racjonalnymi, w kategoriach kosztów i korzyści. Elementy te powinny być brane pod uwagę przy konstruowaniu przekazu komunikacyjnego do tej grupy. Z zasady przedsiębiorcy dążą do rozwiązania sporu bez udziału sędziego z racji wysokich kosztów postępowania sądowego oraz bardzo długiego trwania procesu. Dodatkowo, sposób zakończenia sporu poprzez mediację nie niweczy relacji pomiędzy przedsiębiorcami i daje stronom szansę kontynuowania współpracy biznesowej. Przedsiębiorcy podkreślali również znaczenie tego narzędzia ze względów wizerunkowych – rozstrzyganie spraw spornych w sądzie negatywnie wpływa na postrzeganie firmy przez otoczenie.

  • brakuje narzędzi skłaniających przedsiębiorców do skorzystania z mediacji zanim skierują sprawę do sądu

W obszarze spraw gospodarczych, mediacja może być także formą zapobiegania przyszłym konfliktom gospodarczym. Można się przed nimi zabezpieczyć jeszcze na etapie zawierania kontraktu. Wystarczy dołączyć do umowy klauzulę mediacyjną, w której strony zobowiązują się, że w przypadku zaistnienia sporu skorzystają z mediacji zanim skierują się do sądu. Klauzula ta daje podstawę do rozwiązania sporu we wczesnym jego stadium, kiedy emocje nie są na tyle duże, że nie pozwalają na osiągnięcie kompromisu. Wprowadzenie takiego rozwiązania to nie tylko zapobieganie konfliktom, ale też doskonałe narzędzie popularyzujące mediację.